Zespół Tourette’a – Co warto wiedzieć
Leczenie zespołu Tourette’a wymaga indywidualnego podejścia, ponieważ objawy tej choroby neurologicznej mogą być bardzo zróżnicowane. Z tego względu, kluczowe jest wczesne rozpoznanie tików oraz wdrożenie odpowiednich metod terapeutycznych. Nasze przychodnia, oferujemy kompleksowe wsparcie neurologiczne dla dzieci i młodzieży.
Autor: Lek. Dagmara Karolewska – Neurolog Dziecięcy
Czym jest Zespół Tourette’a – Leczenie zespołu Tourette’a
Zespół Tourette’a (dokładnie zespół Gillesa de la Tourette’a) to zaburzenie neuropsychiatryczn, polegające na pojawianiu się ruchów i dźwięków mimowolnych, czyli niezależnych od woli pacjenta. Poniżej kryteria diagnostyczne.
Jakie są kryteria diagnostyczne
Aby rozpoznać z Tourette’a należy spełnić obecnie obowiązujące kryteria diagnostyczne DSM V:
- występowanie tików głosowych i ruchowych w czasie trwania choroby, razem lub oddzielnie,
- czas trwania tików powyżej 1 roku, ze zmiennym nasileniem,
- początek objawów poniżej 18 roku życia,
- tiki nie mają związku z innymi chorobami, jak ch. Huntingtona, lub substancjami chemicznymi.
Co to jest tik
Tiki to nagłe nawracające, mimowolne, nierytmiczne ruchy lub wokalizacje. Dzielimy je na tiki proste oraz złożone. Zazwyczaj pacjent ma świadomość wykonywania ruchu, odczuwa lekki niepokój lub przymus wykonania tiku.
W sprzyjających okolicznościach jest zdolny do powstrzymania tiku, jednak po krótkim czasie dochodzi do jego ujawnienia się, często ze wzmożoną siłą.
Jakie są przyczyny choroby
Przyczyna choroby tikowej jest nadal poszukiwana. Zidentyfikowano już szereg genów odpowiadających za nieprawidłowy rozkład neuroprzekaźników w obrębie centralnego układu nerwowego, w tym związanych z metabolizmem dopaminy, serotoniny i innych.
Indywidualny zestaw genów pacjenta w połączeniu z czynnikami środowiskowymi decyduje o ujawnieniu się choroby w różnym wieku.
Zespół Tourette’a jest zaburzeniem neurologicznym, którego przyczyny nie są do końca poznane. Przede wszystkim, uważa się, że istotną rolę odgrywają czynniki genetyczne, ponieważ choroba często występuje rodzinnie. Ponadto, wpływ mogą mieć zaburzenia neuroprzekaźników, zwłaszcza dopaminy, co tłumaczy obecność tików ruchowych i głosowych. Co ciekawe, niektóre badania wskazują również na znaczenie czynników środowiskowych, takich jak stres w okresie prenatalnym. Z tego względu, leczenie zespołu Tourette’a powinno uwzględniać zarówno aspekty neurologiczne, jak i psychospołeczne. Dzięki kompleksowej diagnozie, możliwe jest dobranie terapii dostosowanej do indywidualnych potrzeb dziecka.
Kogo dotyka choroba
Objawy zespołu Tourette’a pojawiają się w dzieciństwie: zwykle między 2 a 15 rokiem życia. Największe nasilenie choroba osiąga w wieku szkolnym. U około połowy dzieci z zespołem Tourette’a tiki ustępują do czasu ukończenia 18. roku życia.
U części pacjentów choroba tikowa współistnieje z innymi zaburzeniami neurorozwojowymi jak:
- ADHD,
- depresja,
- zaburzenia obsesyjno-kompulsywne,
- zaburzenia lękowe,
- i inne.
Reasumując:
Zespół Tourette’a najczęściej diagnozowany jest u dzieci w wieku szkolnym, choć objawy mogą pojawić się już wcześniej. Co ciekawe, choroba częściej dotyczy chłopców niż dziewczynek, dlatego też warto zwracać uwagę na pierwsze symptomy, zwłaszcza w młodszych klasach. Ponadto, zaburzenie może współwystępować z innymi trudnościami, takimi jak ADHD czy zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne. Z tego względu, leczenie zespołu Tourette’a powinno uwzględniać całościowy obraz kliniczny dziecka.
Jak leczymy – Leczenie zespołu Tourette’a
Podstawą leczenia z Tourette’a jest terapia behawioralna prowadzona przez doświadczonego terapeutę – CBIT, co obejmuje także trening uważności, techniki relaksacyjne i terapię „odwróconego efektu”.
W wybranych sytuacjach wdrażane jest leczenie farmakologiczne. Należy jednak pamiętać, że żadne obecnie dostępne leki nie gwarantują eliminacji tików, a ich stosowanie wiąże się z objawami niepożądanymi. Dobranie najlepszej terapii zależy od neurologa lub psychiatry dziecięcego. W ramach badań klinicznych dostępne są nowe leki, których celem jest lepsza skuteczność i mniejsze działania niepożądane – więcej informacji u naszego neurologa dziecięcego.
Sporadycznie, leczenie obejmuje także zabiegi neurochirurgiczne jak wszczepianie głębokich stymulatorów mózgu.
Ważne: Leczenie zespołu Tourette’a
Obraz kliniczny z. Tourette’a wykreowany przez filmy bywa często przerysowany. Nie każdy chory musi używać obscenicznych słów i przekleństw, a jednak choroba wciąż budzi obawę otoczenia.
Podsumowując, leczenie zespołu Tourette’a wymaga cierpliwości, indywidualnego podejścia i współpracy z neurologiem dziecięcym. Co ważne, objawy mogą się zmieniać z wiekiem, dlatego też regularna obserwacja i kontrola są niezwykle istotne. Ponadto, wsparcie psychologiczne i edukacyjne pomaga dziecku lepiej radzić sobie z tikami w codziennym życiu. Z tego względu, warto skonsultować się ze specjalistą, gdy tiki utrudniają funkcjonowanie lub powodują stres. W Sanumed Poznań, oferujemy kompleksową opiekę neurologiczną, dzięki której możliwe jest skuteczne leczenie zespołu Tourette’a i poprawa jakości życia dziecka.
